به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی سازمان امور عشایر ایران به نقل از خبرگزاری ایانا، جهانبخش میرزاوند در نشست «آسیب‌شناسی نظام حکمرانی گیاهان دارویی ایران» با اشاره به ظرفیت گسترده جامعه عشایری در حوزه گیاهان دارویی گفت: توسعه این بخش در مناطق عشایری نیازمند شناسایی دقیق ظرفیت‌ها، انتخاب گونه‌های مناسب و اقتصادی، آموزش، فرآوری، بسته‌بندی و ایجاد بازار است.

وی افزود: سازمان امور عشایر ایران در گام نخست، با هدف ساماندهی فعالیت‌های مرتبط با گیاهان دارویی، کارگروه ملی گیاهان دارویی عشایری را تشکیل داده و در استان‌ها نیز برنامه‌های متناظر برای پیگیری این موضوع در حال شکل‌گیری است.

میرزاوند با تأکید بر این‌که حکمرانی گیاهان دارویی باید بر پایه داده‌های واقعی شکل بگیرد، گفت: جمع‌آوری و به‌روزرسانی اطلاعات مربوط به مناطق عشایری، سکونتگاه‌ها، ظرفیت‌های تولیدی و منابع موجود، از اقدامات اساسی برای برنامه‌ریزی در این حوزه است.

رئیس سازمان امور عشایر ایران همچنین از برنامه این سازمان برای استفاده از ظرفیت‌های اطلاعات مکانی در شناسایی عرصه‌های مستعد گیاهان دارویی خبر داد و گفت: در این زمینه تهیه اطلس گیاهان دارویی مناطق عشایری در قالب نقشه‌های GIS و تلفیق آن با اطلاعات مربوط به سامان‌های عرفی، مناطق عشایری و مسیرهای دسترسی، می‌تواند مبنای برنامه‌ریزی دقیق‌تر قرار گیرد.

وی ادامه داد: در کنار شناسایی پراکنش گونه‌ها، باید مزیت نسبی و اقتصادی هر گونه، ظرفیت فرآوری و امکان ایجاد بازار نیز مشخص شود تا از توسعه فعالیت‌هایی که فاقد توجیه اقتصادی هستند جلوگیری شود.

میرزاوند با اشاره به ضرورت جلوگیری از برداشت بی‌رویه از ذخایر گیاهی گفت: اگر بهره‌برداری از گیاهان دارویی بدون برنامه و آموزش ادامه پیدا کند، ممکن است در سال‌های آینده بخشی از ظرفیت این منابع در مناطق عشایری از بین برود؛ بنابراین حفاظت، آموزش و بهره‌برداری پایدار باید هم‌زمان مورد توجه قرار گیرد.

وی یکی از محورهای مورد تأکید سازمان امور عشایر را احیای زنجیره ارزش گیاهان دارویی در جامعه عشایری عنوان کرد و افزود: هدف این است که عشایر صرفاً برداشت‌کننده ماده خام نباشند، بلکه بتوانند در مراحل مختلف زنجیره، از تولید و فرآوری تا بسته‌بندی و عرضه محصول، نقش داشته باشند.

رئیس سازمان امور عشایر ایران همچنین بر ضرورت توسعه آموزش‌های کاربردی تأکید کرد و گفت: آموزش در حوزه گیاهان دارویی باید متناسب با نیاز واقعی عشایر و با تمرکز بر موضوعاتی مانند حفاظت و بهره‌برداری اصولی، خشک‌کردن، بسته‌بندی، استانداردسازی و فرآوری ارائه شود.

میرزاوند آموزش مهارت‌های مرتبط با گیاهان دارویی و صنایع دستی در مدارس شبانه‌روزی عشایری را نیز یکی از ظرفیت‌های قابل استفاده برای تربیت نسل آینده دانست و گفت: باید از ظرفیت این مدارس برای انتقال مهارت‌های کاربردی به نسل جدید جامعه عشایری استفاده کرد.

وی همچنین بر شناسایی گیاهان دارای قابلیت استفاده در صنایع رنگرزی طبیعی تأکید کرد و افزود: بسیاری از گیاهان و مواد طبیعی مورد استفاده سنتی جامعه عشایری، از جمله برخی گیاهان دارویی و رنگ‌زا، می‌توانند در صورت مطالعه علمی و ایجاد زنجیره مناسب، به فرصتی برای تولید، اشتغال و توسعه صنایع دستی تبدیل شوند.

میرزاوند با اشاره به ظرفیت اشتغال‌زایی فعالیت‌های کوچک‌مقیاس در جامعه عشایری گفت: توسعه زنجیره‌های خرد و محلی، به‌ویژه برای زنان عشایری، می‌تواند با سرمایه‌گذاری بسیار کمتر از طرح‌های بزرگ صنعتی، فرصت‌های اشتغال و درآمد ایجاد کند.

وی تأکید کرد: سازمان امور عشایر برای توسعه گیاهان دارویی در مناطق عشایری به همکاری مراکز تحقیقاتی، مؤسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، معاونت باغبانی، تشکل‌ها و سایر دستگاه‌های مرتبط نیاز دارد و باید این همکاری از مرحله شناسایی ظرفیت تا انتخاب گونه، آموزش، فرآوری و بازاررسانی ادامه پیدا کند.