شورای عشایری استان فارس با حضور جهانبخش میرزاوند، رئیس سازمان امور عشایر ایران، حسینعلی امیری، استاندار فارس، نمایندگان مجلس شورای اسلامی، مدیران دستگاه‌های اجرایی و نمایندگان جامعه عشایری استان برگزار شد.

جهانبخش میرزاوند در این نشست با اشاره به جایگاه استان فارس در حوزه عشایری گفت: فارس همواره در برنامه‌ریزی و مدیریت امور عشایر از استان‌های پیشرو بوده و ظرفیت‌های این استان می‌تواند در اجرای برنامه‌های جدید حوزه عشایر مورد استفاده قرار گیرد.

وی یکی از نخستین چالش‌های حوزه عشایر را به‌روز نبودن آمار و اطلاعات پایه عنوان کرد و افزود: با تفاهم انجام‌شده با مرکز آمار ایران، برنامه کامل‌شماری جامعه عشایری در دستور کار قرار گرفته است تا اطلاعات عشایر در ییلاق و قشلاق ثبت و در کنار آن، اطلاعات مکانی سکونتگاه‌ها، ایل‌راه‌ها و سایر شاخص‌های مورد نیاز نیز تکمیل شود.

رئیس سازمان امور عشایر ایران افزود: در ادامه این طرح، اطلاعات مربوط به ایل‌راه‌ها، راه‌های دسترسی، سکونتگاه‌ها و منابع آب عشایری نیز در قالب اطلس‌های تخصصی گردآوری و با همکاری سازمان نقشه‌برداری کشور به‌عنوان نقشه‌های پایه ثبت خواهد شد تا برنامه‌ریزی‌های آینده بر مبنای اطلاعات دقیق و ماندگار انجام شود.

تأمین آب پایدار؛ از خطوط انتقال تا احیای منابع سنتی

میرزاوند با اشاره به تشدید بحران آب و آثار تغییر اقلیم بر زندگی عشایر اظهار کرد: طرح جامع تأمین آب شرب پایدار جامعه عشایری در دست اجراست و در این طرح، منابع آب در دسترس، کم‌هزینه‌تر و سریع‌تر شناسایی می‌شود.

وی خواستار همکاری دستگاه‌های متولی آب شد و گفت: در نقاطی که خطوط انتقال آب از مجاورت مناطق عشایری عبور می‌کند، باید امکان استفاده از ظرفیت ایستگاه‌های پمپاژ و خطوط موجود برای تأمین آب عشایر بررسی و فراهم شود.

میرزاوند همچنین بر شناسایی و احیای ظرفیت‌هایی مانند قنات‌ها، چشمه‌ها، آب‌انبارها، بندسارها و دیگر منابع سنتی تأمین آب تأکید کرد.

توسعه خدمات آموزشی، بهداشتی و حقوقی

رئیس سازمان امور عشایر ایران در ادامه به موضوع سرپناه‌ها و خدمات بهداشتی عشایر پرداخت و گفت: اصلاح برخی ضوابط و دستورالعمل‌ها برای ساماندهی سرپناه‌های عشایری و ایجاد حداقل امکانات مورد نیاز، از جمله سرویس‌های بهداشتی، با همکاری دستگاه‌های مسئول در حال پیگیری است.

میرزاوند درخواست کرد تا زمان تعیین تکلیف ضوابط مربوط به سرپناه‌های عشایری، ظرفیت‌های قانونی برای جلوگیری از تخریب این سازه‌ها مورد بررسی قرار گیرد.

وی همچنین بر توسعه خدمات آموزشی تأکید کرد و گفت: در قالب برنامه ارتقای دسترسی آموزشی، ۲۷۶ مدرسه عشایری برای دریافت خدمات ارتباطی و آموزشی شناسایی شده‌اند و تأمین زیرساخت ارتباطی، اینترنت و محتوای آموزشی برای این مدارس با مشارکت دستگاه‌های مرتبط دنبال می‌شود.

وی افزود: اتصال ادارات، تعاونی‌ها و مدارس عشایری به فیبر نوری نیز در برنامه سازمان قرار دارد و در کنار آن، همکاری با سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای و دانشگاه مهارت برای توسعه آموزش‌های مهارتی ویژه جامعه عشایری در حال پیگیری است.

رئیس سازمان امور عشایر ایران همچنین از پیگیری برای احیای سهمیه دانش‌آموزان عشایری در کنکور خبر داد و گفت: مذاکرات لازم در این زمینه انجام شده و موضوع با همکاری دستگاه‌های ذی‌ربط و مجلس شورای اسلامی در دست پیگیری است.

وی در بخش دیگری از سخنان خود، اجرای طرح "معاضدت قضایی" برای عشایر را مطرح کرد و خواستار بررسی اجرای پایلوت این طرح در استان فارس شد تا از ظرفیت وکلا و کارشناسان دارای پیشینه و شناخت عشایری برای تسهیل دسترسی جامعه عشایری به خدمات حقوقی و قضایی استفاده شود.

میرزاوند همچنین خواستار هدایت بخشی از مسئولیت‌های اجتماعی دستگاه‌ها و بنگاه‌های اقتصادی به حوزه‌های آموزش، فرهنگ، صنایع‌دستی، خدمات و زیرساخت‌های مورد نیاز جامعه عشایری شد.

تقویت تعاونی‌ها و توسعه بازار تولیدات عشایری

رئیس سازمان امور عشایر ایران با اشاره به افزایش هزینه تأمین نهاده‌های دامی و کاهش قدرت سرمایه در گردش تشکل‌ها گفت: تقویت منابع مالی تعاونی‌های عشایری از ضرورت‌های جدی است و اختصاص خط اعتباری ویژه برای تعاونی‌های استان فارس می‌تواند در تأمین علوفه و نهاده‌های مورد نیاز عشایر مؤثر باشد.

میرزاوند در ادامه بر احیای زنجیره ارزش پشم و صنایع وابسته تأکید کرد و گفت: پشم عشایری می‌تواند علاوه بر صنایع سنتی مانند نمدمالی، در حوزه گردشگری، صنایع ساختمانی و عایق‌های حرارتی نیز به یک ظرفیت اقتصادی تبدیل شود و لازم است از این ظرفیت برای ایجاد ارزش افزوده استفاده شود.

وی با اشاره به راه‌اندازی فروشگاه‌های زنجیره‌ای «ارمغان ایل» اظهار کرد: توسعه این شبکه با هدف عرضه مستقیم تولیدات و صنایع‌دستی عشایر در دستور کار است و استفاده دستگاه‌ها و مجموعه‌های عمومی از ظرفیت این فروشگاه‌ها می‌تواند بخشی از منافع اقتصادی را مستقیماً به جامعه عشایری بازگرداند.

رئیس سازمان امور عشایر ایران با اشاره به افتتاح نخستین فروشگاه زنجیره‌ای عرضه مستقیم صنایع‌دستی زنان عشایر در تهران به مناسبت هفته دولت، خواستار استفاده از ظرفیت استان فارس برای توسعه فروشگاه‌ها و مراکز عرضه تولیدات عشایری و در اختیار قرار گرفتن ظرفیت‌های موجود دستگاه‌ها برای تعاونی‌ها و صندوق‌های زنان عشایری شد.

گسترش پوشش بیمه‌ای و تسهیل خدمات دام

میرزاوند در حوزه بیمه نیز گفت: برنامه توسعه پوشش بیمه‌ای عشایر با همکاری صندوق بیمه اجتماعی در دست پیگیری است و در کنار آن، سازوکاری با مشارکت سازمان هواشناسی، سازمان منابع طبیعی، سازمان امور عشایر و صندوق بیمه برای جبران خسارت ناشی از خشکسالی و کاهش علوفه مراتع برای عشایر طراحی شده که اجرای آزمایشی آن از خراسان جنوبی آغاز شده است.

وی درباره مشکلات ایجادشده در توزیع آرد عشایری نیز خواستار تداوم روال گذشته تا زمان تکمیل و به‌روزرسانی آمار جامعه عشایری شد تا خانوارهای عشایری در فرآیند تطبیق اطلاعات با مشکل مواجه نشوند.

میرزاوند در موضوع حمل دام نیز بر تسهیل صدور مجوزها در محل استقرار عشایر تأکید کرد و پیشنهاد داد کارگزاران دامپزشکی با آموزش لازم در مناطق عشایری مستقر شوند تا خدمات مربوط به مجوز حمل، واکسیناسیون و امور دام با سهولت بیشتری ارائه شود.

وی در ادامه، توسعه خدمات سیار سلامت را یکی از راهکارهای مؤثر برای دسترسی عشایر به خدمات بهداشتی دانست و پیشنهاد کرد استان فارس در تجهیز و به‌کارگیری دست‌کم دو آمبولانس مجهز برای ارائه خدمات پزشکی و تشخیصی در مناطق عشایری پیشگام شود.

گردشگری عشایری؛ ظرفیتی برای ایجاد درآمد

رئیس سازمان امور عشایر ایران توسعه گردشگری عشایری را ظرفیتی کم‌هزینه و درآمدزا برای استان فارس دانست و گفت: زندگی، فرهنگ، طبیعت و تولیدات عشایری ظرفیت مهمی برای جذب گردشگر دارد و لازم است موانع مربوط به آب، منابع طبیعی، محیط زیست و صدور مجوزهای مورد نیاز این حوزه تسهیل شود.

استفاده از ظرفیت عشایر در مدیریت بحران

میرزاوند در بخش پایانی سخنان خود بر استفاده از ظرفیت جامعه عشایری در مدیریت بحران و پدافند غیرعامل تأکید کرد و گفت: رانندگان تانکرهای آبرسانی سازمان می‌توانند با آموزش لازم در شرایط بحران و اطفای حریق مشارکت کنند و از ظرفیت عشایر و دامداران نیز می‌توان برای پیش‌آگاهی وقوع آتش‌سوزی در عرصه‌های طبیعی بهره گرفت.

وی همچنین خواستار آن شد که حقوق عرفی عشایر در اجرای طرح‌های معدنی، راه‌سازی، صنعتی و سایر پروژه‌هایی که در محدوده مراتع و قلمروهای عرفی عشایر اجرا می‌شود، به رسمیت شناخته شده و جبران حقوق و منافع آنان در اجرای این طرح‌ها مورد توجه قرار گیرد.

استاندار فارس: جایگاه ویژه‌ای برای عشایر در سند گردشگری استان فارس  در نظر گرفته شده است

حسینعلی امیری، استاندار فارس نیز در ادامه این نشست جامعه عشایری را یکی از اجزای اصلی ساختار اجتماعی و توسعه‌ای کشور دانست و اظهار داشت: عشایر یک واقعیت مهم در کشور هستند و نمی‌توان نقش آنان را در تولید، امنیت غذایی، حفظ مناطق راهبردی و تقویت انسجام ملی نادیده گرفت.

استاندار فارس با اشاره به سهم جامعه عشایری در تولید اظهار کرد: عشایر با وجود برخورداری از امکانات محدود، نقش مؤثری در تولید ملی دارند و برنامه‌ریزی برای آنان باید متناسب با این نقش و بر مبنای واقعیت‌های موجود انجام شود.

امیری بر توانمندسازی و مولدسازی جامعه عشایری، ارتقای کیفیت زندگی، کاهش فقر و نابرابری و مشارکت دادن عشایر در فرآیندهای تصمیم‌گیری تأکید کرد و گفت: تا زمانی که ذی‌نفعان در طراحی و اجرای برنامه‌ها مشارکت نداشته باشند، نمی‌توان انتظار اجرای موفق برنامه‌ها را داشت.

وی افزود: باید پذیرفت که عشایر در توسعه کشور شریک هستند و لازم است در موضوعات زیست‌محیطی، آموزشی، فرهنگی و اقتصادی نیز متناسب با ظرفیت‌های آنان نقش و مشارکت بیشتری تعریف شود.

استاندار فارس با تأکید بر ضرورت توجه به آثار تغییر اقلیم بر جامعه عشایری گفت: عشایر از نخستین گروه‌هایی هستند که از تغییرات اقلیمی تأثیر می‌پذیرند و باید چالش‌های پیش‌رو از هم‌اکنون شناسایی و برای آنها برنامه‌ریزی شود.

امیری همچنین خواستار اولویت‌بندی مسائل و مطالبات جامعه عشایری و تدوین برنامه‌ای مشخص برای حل تدریجی آنها شد و گفت: جلسات شورای عشایری باید به تصمیم و نتیجه عملی منجر شود. بخشی از مشکلات انباشته‌شده در حوزه عشایری ممکن است در کوتاه‌مدت قابل حل نباشد، اما باید با برنامه‌ریزی کارشناسی و چشم‌انداز مشخص، حل این مسائل به‌صورت مرحله‌ای دنبال شود.

وی در پایان از همکاری فرمانداران در اجرای برنامه‌های حوزه عشایری خبر داد و بر حمایت از فروشگاه‌های «ارمغان ایل»، توسعه صنایع‌دستی و بهره‌گیری از ظرفیت گردشگری عشایری تأکید کرد و افزود: در سند گردشگری استان فارس نیز برای ظرفیت‌های عشایری جایگاه مشخصی در نظر گرفته شده است.