برنامه عملیاتی استقرار نظام حکمرانی داده‌مبنا در سازمان امور عشایر ایران با حضور جهانبخش میرزاوند، رئیس سازمان امور عشایر ایران، و علی‌اکبر حدادی هرندی، رئیس امور راهبری سامانه‌های ملی و حکمرانی داده‌مبنا در سازمان اداری و استخدامی کشور، به امضا رسید.

جهانبخش میرزاوند در این نشست، تصمیم‌گیری مبتنی بر داده‌های دقیق و تحلیل علمی اطلاعات را زمینه‌ساز اجرای مؤثر برنامه‌ها، ارزیابی نتایج و افزایش بهره‌وری منابع دانست و گفت: حکمرانی داده‌مبنا زمانی اثربخش است که اطلاعات معتبر به تصمیم‌های صحیح و اقدامات عملی برای بهبود شرایط زندگی و معیشت عشایر منجر شود.

وی با اشاره به ویژگی‌های زندگی کوچ‌نشینی و جابه‌جایی فصلی خانوارهای عشایری افزود: شناخت دقیق محل استقرار خانوارها، مسیرهای کوچ، منابع آب و زیرساخت‌های مورد نیاز، پیش‌شرط برنامه‌ریزی متناسب با نیازهای واقعی جامعه عشایری است.

رئیس سازمان امور عشایر ایران با اشاره به همکاری با سازمان نقشه‌برداری کشور برای استانداردسازی و مکان‌محور کردن اطلاعات استقرارگاه‌ها، ایل‌راه‌ها و سایر عوارض مکانی جامعه عشایری اظهار کرد: این اقدام با هدف ایجاد اطلاعات دقیق، قابل اتکا و قابل استفاده در برنامه‌ریزی‌های اجرایی آغاز شده است تا تخصیص امکانات و اجرای پروژه‌ها بر مبنای نیازهای واقعی صورت گیرد.

میرزاوند همچنین از توافق با مرکز آمار ایران برای تقویت آمارگیری ثبتی‌مبنا و جمع‌آوری اطلاعات خانوارهای عشایری در مناطق ییلاقی و قشلاقی خبر داد و گفت: راستی‌آزمایی اطلاعات با استفاده از داده‌های مرتبط، از جمله اطلاعات دام و واکسیناسیون، می‌تواند به ایجاد مبنایی معتبر و مشترک برای تصمیم‌گیری دستگاه‌های اجرایی کمک کند.

وی با اشاره به بررسی‌های میدانی انجام‌شده در ۱۸ استان کشور برای ارزیابی شاخص‌های تولید دام عشایری بیان کرد: نتایج اولیه این بررسی‌ها، میانگین نرخ باروری دام عشایری را حدود ۷۲ درصد نشان می‌دهد. شناسایی دقیق شاخص‌های تولید و عوامل مؤثر بر آن، زمینه برنامه‌ریزی علمی برای افزایش بهره‌وری و تقویت نقش عشایر در تأمین گوشت قرمز و امنیت غذایی کشور را فراهم می‌کند.

رئیس سازمان امور عشایر ایران با تأکید بر ضرورت پیوند داده‌های معتبر با تصمیمات اجرایی، اصلاح شیوه تخصیص سهمیه آرد عشایر را نمونه‌ای از کاربرد حکمرانی داده‌مبنا دانست و گفت: خرید نان از شهر نباید به حذف کامل سهمیه آرد خانوار عشایری منجر شود؛ بلکه باید میزان مصرف و یارانه دریافتی به‌صورت دقیق محاسبه و سهمیه باقی‌مانده حفظ شود.

میرزاوند افزود: تصمیم‌گیری بدون شناخت دقیق شرایط زندگی و معیشت عشایر می‌تواند به ایجاد محدودیت‌های غیرضروری، تضعیف تولید و مهاجرت ناخواسته به شهرها منجر شود. بنابراین، داده‌محوری باید به افزایش عدالت در برخورداری از خدمات، حفظ معیشت و استمرار تولید عشایری بینجامد.

حکمرانی داده‌مبنا فراتر از ایجاد سامانه‌های نرم‌افزاری است

علی‌اکبر حدادی هرندی، رئیس امور راهبری سامانه‌های ملی و حکمرانی داده‌مبنا در سازمان اداری و استخدامی کشور، نیز حکمرانی داده را ضرورتی مدیریتی برای ارتقای کیفیت تصمیم‌گیری، هماهنگی بین‌دستگاهی و بهبود خدمات عمومی دانست و گفت: ارزش داده به حجم اطلاعات محدود نمی‌شود؛ بلکه در توانایی آن برای شناخت مسائل، اتخاذ تصمیم‌های صحیح و حل مشکلات سازمانی و اجرایی است.

وی افزود: در نظام حکمرانی داده‌مبنا باید مشخص باشد هر داده با چه تعریفی و توسط کدام دستگاه تولید می‌شود، مسئولیت صحت و به‌روزرسانی آن بر عهده چه مرجعی است و چگونه در تصمیم‌گیری، تخصیص منابع و ارائه خدمات به کار گرفته می‌شود.

حدادی هرندی با اشاره به ویژگی‌های جمعیتی، معیشتی و جغرافیایی جامعه عشایری اظهار کرد: پیوند اطلاعات خانوارها، الگوهای کوچ، وضعیت دام، منابع آب و دسترسی به خدمات عمومی با داده‌های مکانی، امکان شناسایی دقیق نیازها، اولویت‌بندی پروژه‌ها و تخصیص هدفمند منابع را فراهم می‌کند.

وی تدوین شناسنامه داده‌های جامعه عشایری، تعیین مراجع معتبر اطلاعات، استانداردسازی تبادل داده میان دستگاه‌های اجرایی و اتصال اطلاعات به فرایندهای ارائه خدمات را از اقدامات ضروری این مسیر برشمرد و گفت: رویکرد سازمان اداری و استخدامی کشور، استفاده حداکثری از ظرفیت سامانه‌های موجود، جلوگیری از ایجاد ساختارهای موازی و دستیابی به نتایج ملموس در بهبود عملکرد دستگاه‌هاست.

رئیس امور راهبری سامانه‌های ملی و حکمرانی داده‌مبنا در سازمان اداری و استخدامی کشور با اعلام آمادگی برای همکاری در زمینه راهبری، هماهنگی بین‌دستگاهی و ارزیابی عملکرد افزود: سازمان امور عشایر ایران ظرفیت تبدیل‌شدن به یکی از الگوهای موفق حکمرانی داده‌مبنا در نظام اداری کشور را دارد؛ الگویی که نتایج آن در افزایش بهره‌وری منابع، عدالت در دسترسی به امکانات و ارتقای کیفیت زندگی جامعه عشایری نمایان شود.

آغاز اقدامات اجرایی برای استقرار نظام حکمرانی داده‌مبنا

در ادامه این نشست، محسن نادری، مدیرکل دفتر فناوری اطلاعات، ارتباطات و تحول اداری از اقدامات انجام‌شده برای استقرار نظام حکمرانی داده‌مبنا در سازمان امور عشایر ایران خبر داد و گفت: تعیین متولی اجرای برنامه، برگزاری دوره‌های آموزشی تخصصی سواد داده و آشنایی با نظام حکمرانی داده‌مبنا، معرفی ناظران داده و تصویب برنامه عملیاتی در شورای راهبری تحول اداری سازمان، از اقدامات انجام‌شده در این زمینه است.

وی مکان‌محور کردن استقرارگاه‌ها، ایل‌راه‌ها و سایر موقعیت‌های مکانی جامعه عشایری را پروژه پیشران پیشنهادی سازمان در حوزه حکمرانی داده مبنا معرفی کرد و افزود: اجرای آزمایشی این پروژه آغاز شده است و برنامه عملیاتی آن برای بررسی و تأیید ارائه خواهد شد.

در پایان این نشست، حدادی هرندی و هیئت همراه از فروشگاه زنجیره‌ای ارمغان ایل بازدید کردند و با ظرفیت‌های عرضه مستقیم تولیدات و محصولات عشایری آشنا شدند.