افزایش سهم عشایر از تولید گوشت قرمز به ۴۰ درصد با ارتقای بهره‌وری دام
جهانبخش میرزاوند، رئیس سازمان امور عشایر ایران، در نشست خبری به مناسبت روز ملی روستا و عشایر، با اشاره به ظرفیت تولیدی جامعه عشایری اظهار کرد: عشایر در حال حاضر حدود ۲۵ درصد گوشت قرمز کشور، معادل حدود ۲۵۰ هزار تن، را تولید می‌کنند و برنامه سازمان این است که با ارتقای بهره‌وری، این سهم در گام‌های نخست به ۳۰ و ۳۵ درصد و طی دو تا سه سال آینده به ۴۰ درصد برسد.
وی با اشاره به ضرورت افزایش بهره‌وری در دامداری عشایری افزود: یکی از محورهای اصلی برنامه سازمان، اصلاح شیوه تغذیه دام و حرکت از مصرف علوفه خام به سمت استفاده از خوراک فرآوری‌شده است؛ رویکردی که با توجه به تغییرات هزینه تأمین نهاده‌های دامی، می‌تواند به استفاده مؤثرتر از خوراک و کاهش اتلاف آن کمک کند.
میرزاوند با بیان اینکه بخش قابل توجهی از جو مصرفی دام به دلیل شیوه مصرف و هضم نامناسب، بهره‌وری لازم را ندارد، گفت: در برخی مناطق، با مشارکت شرکت‌های تعاونی عشایری، کارگاه‌های فرآوری نهاده‌های دامی ایجاد شده است. تبدیل کارگاهی جو به بلغور نیز از اقداماتی است که با هدف افزایش بهره‌برداری از خوراک دام دنبال می‌شود.
افزایش باروری و کاهش تلفات دام
رئیس سازمان امور عشایر ایران، ارتقای ضریب باروری دام را دومین محور اصلی برنامه افزایش تولید گوشت قرمز دانست و با اشاره به نتایج آمارگیری از حدود ۵۰۰ هزار رأس دام گفت: ضریب باروری دام‌های بررسی‌شده حدود ۷۰ درصد بوده و حدود ۳۰ درصد دام‌ها بارور نمی‌شوند. همچنین تلفات ناشی از سقط جنین بین ۶ تا ۸ درصد و تلفات ناشی از سخت‌زایی بین ۲ تا ۳ درصد گزارش شده است.
وی افزود: در برخی مناطق، میزان تلفات بره‌ها در ۲۱ روز نخست زندگی به ۱۰ تا ۱۷ درصد می‌رسد. به‌کارگیری ظرفیت شرکت‌های دانش‌بنیان، ارتقای واکسیناسیون، آموزش دامداران و استفاده از روش‌های علمی برای هم‌زمان‌سازی زایش، از جمله راهکارهای مورد نظر برای کاهش این تلفات است.
میرزاوند با اشاره به پراکندگی زمان زایش دام‌ها از پاییز تا بهار توضیح داد: تفاوت زمان زایش موجب می‌شود دام‌های عرضه‌شده در تابستان و پاییز از نظر وزن اختلاف قابل توجهی داشته باشند؛ به‌گونه‌ای که فاصله وزنی تا ۴۰ کیلوگرم نیز گزارش شده است. هم‌زمان‌سازی زایش می‌تواند به عرضه دام‌هایی با وزن و کیفیت یکنواخت‌تر و کاهش فاصله‌های تولیدی در طول سال کمک کند.
وی از برنامه‌ریزی برای انتقال فناوری‌های اصلاح نژاد خبر داد و گفت: قرار است با همکاری یک شرکت دانش‌بنیان، از انتقال جنین‌های پربازده به رحم میش‌های بومی استفاده شود تا ضمن حفظ مقاومت نژادهای بومی، ظرفیت تولید اقتصادی دام افزایش یابد.
تأمین پایدار نهاده‌ها و تقویت تعاونی‌های عشایری
رئیس سازمان امور عشایر ایران، تأمین پایدار نهاده‌های دامی را از الزامات افزایش تولید دانست و گفت: املاک متعلق به تعاونی‌های عشایری با ارزشی بیش از ۷ هزار میلیارد تومان در مسیر سنددار شدن قرار دارند تا بتوان از این ظرفیت به‌عنوان پشتوانه تأمین مالی استفاده کرد.
میرزاوند همچنین به ظرفیت انبارهای شبکه تعاونی‌های عشایری اشاره کرد و افزود: این شبکه با ظرفیت انباری حدود ۴۵۰ هزار تن می‌تواند در ذخیره‌سازی علوفه در دوره‌های پربار و مدیریت تأمین خوراک دام نقش مؤثری داشته باشد.
وی توسعه مسیرهای عرضه و فروش محصولات عشایری را از دیگر محورهای تکمیل زنجیره ارزش دانست. توسعه میادین عرضه دام و فروشگاه‌های عرضه محصولات عشایری، از جمله اقداماتی است که با هدف تقویت ارتباط تولیدکنندگان با بازار دنبال می‌شود. احیای زنجیره ارزش پشم دام عشایر نیز در شمار موضوعات مطرح‌شده در برنامه‌های این حوزه قرار دارد.
بر اساس برنامه اعلام‌شده، سازمان امور عشایر ایران در پی آن است که با ترکیب اصلاح روش تغذیه، افزایش بهره‌وری تولیدمثل، کاهش تلفات و بهبود دسترسی به بازار، ظرفیت تولیدی جامعه عشایری را افزایش دهد و سهم این جامعه را در تأمین گوشت قرمز کشور ارتقا بخشد.
کلمات کلیدی :
