دوره آموزشی «تحلیل پدیده ال‌نینو» در اداره‌کل امور عشایر استان اردبیل با حضور علی پیرجاهد، مدیرکل امور عشایر استان، فرمانده بسیج عشایری سپاه استان و کارکنان اداره‌کل و با تدریس علی اکبرنیا، کارشناس هواشناسی استان، برگزار شد.

در این دوره، آخرین وضعیت پدیده ال‌نینو، ارتباط میان اقیانوس و جو و تأثیر دورپیوندهای جوی بر الگوهای دما و بارش بررسی و درباره پیامدهای احتمالی آن برای مناطق عشایری استان اردبیل بحث و تبادل نظر شد.

اکبرنیا با اشاره به آخرین پایش‌های جهانی اظهار کرد: نشانه‌هایی از تقویت فاز گرم نوسان جنوبی ال‌نینو (ENSO) و افزایش دمای آب‌های سطحی شرق اقیانوس آرام مشاهده شده و احتمال شکل‌گیری شرایط قوی‌تر ال‌نینو در نیمه دوم سال ۲۰۲۶ مورد توجه مراکز بین‌المللی هواشناسی قرار گرفته است.

وی افزود: تحلیل‌های مراکزی از جمله سازمان جهانی هواشناسی، مرکز اروپایی پیش‌بینی‌های میان‌مدت جوی، سازمان هواشناسی استرالیا و سازمان ملی اقیانوسی و جوی آمریکا نیز در بررسی این روند مورد استفاده قرار گرفته است.

اثر ال‌نینو بر ایران قطعی و یکسان نیست

این کارشناس هواشناسی با تشریح رابطه میان اقیانوس و جو گفت: دورپیوندهایی همچون NAO، MJO، مونسون و ENSO می‌توانند بر الگوهای جوی اثرگذار باشند، اما شدت و نوع تأثیر آنها در مناطق مختلف یکسان و قطعی نیست.

اکبرنیا تصریح کرد: ال‌نینو و لانینا حاصل برهم‌کنش اقیانوس و جو هستند و می‌توانند الگوهای دما و بارش را در نقاط مختلف جهان تغییر دهند، اما ال‌نینو اثر مستقیم و ثابتی بر ایران ندارد و پیامدهای آن از طریق تغییر در گردش‌های جوی، ناوه غربی و سامانه‌های بارشی مدیترانه‌ای بروز می‌کند.

وی تأکید کرد: بر همین اساس، پیش‌بینی آثار این پدیده بر ایران همواره با درجه‌ای از عدم‌قطعیت همراه است و باید بر مبنای پایش مستمر داده‌ها و به‌روزرسانی پیش‌بینی‌ها انجام شود.

در این دوره، افزایش نسبی دما، احتمال آغاز زودهنگام بارش‌های پاییزی، افزایش بارش در پاییز و نیمه نخست زمستان، رخداد بارش‌های حدی و سیلاب و تغییر در سهم برف و باران از جمله پیامدهای احتمالی مورد بررسی عنوان شد.

آمادگی برای سیلاب و برنامه‌ریزی کوچ پاییزه عشایر

در بخش پایانی دوره، فعال‌سازی کارگروه شرایط اضطراری، تقویت اطلاع‌رسانی به جامعه عشایری، برنامه‌ریزی برای کاهش خسارت در مناطق مستعد سیلاب و هماهنگی میان دستگاه‌های مسئول از جمله اقدامات پیشنهادی مطرح شد.

همچنین بر ضرورت توجه به شرایط جوی در برنامه‌ریزی کشت پاییزه و بررسی امکان آغاز زودهنگام کوچ پاییزه عشایر استان اردبیل متناسب با پیش‌بینی‌های هواشناسی تأکید شد.

در این دوره بر پایش مستمر شرایط جوی و انتقال به‌موقع هشدارها به خانوارهای عشایری به‌عنوان یکی از اقدامات مؤثر در کاهش خسارت‌های احتمالی ناشی از ناپایداری‌های جوی تأکید شد.