به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی سازمان امور عشایر ایران، جهانبخش میرزاوند با اشاره به ظرفیت عشایر در تولید گوشت قرمز، افزایش تولید را الزاماً به معنای افزایش تعداد دام ندانست و گفت: با مدیریت تولیدمثل، همزمان‌سازی زایش، کاهش تلفات بره‌ها و استفاده از دانش فنی و روش‌های علمی می‌توان بهره‌وری دام را افزایش داد.

وی تکمیل زنجیره ارزش تولید را یکی دیگر از محورهای این برنامه عنوان کرد و افزود: زنجیره تولید عشایری از تأمین نهاده تا تولید، کشتار، بسته‌بندی و عرضه باید تکمیل شود و توسعه بازارهای عرضه مستقیم محصولات عشایری از طریق تعاونی‌ها نیز در این مسیر دنبال می‌شود.

میرزاوند توسعه صنایع‌دستی و گردشگری عشایری را از دیگر ظرفیت‌های اقتصادی جامعه عشایری دانست و بر حفظ اصالت زندگی عشایری در توسعه گردشگری تأکید کرد.

تأمین آب پایدار و نقش عشایر در حفاظت از منابع طبیعی

رئیس سازمان امور عشایر ایران با اشاره به اقدامات انجام‌شده برای تأمین آب شرب عشایر گفت: سال گذشته ۱۵۰ دستگاه تانکر آبرسانی خریداری شد و امسال نیز یک هزار میلیارد تومان اعتبار برای رفع تنش آبی جامعه عشایری اختصاص یافته است.

وی افزود: نقدینگی این اعتبار از سوی سازمان برنامه و بودجه ابلاغ شده و باید از این ظرفیت برای توسعه زیرساخت‌های تأمین پایدار آب در مناطق عشایری استفاده شود.

میرزاوند بر شناسایی دقیق منابع آب مناطق عشایری از نظر میزان آبدهی و پایداری تأکید کرد و گفت: نباید تأمین آب عشایر صرفاً به آبرسانی سیار وابسته باشد و باید با شناسایی منابع و استفاده از زیرساخت‌های موجود، تأمین پایدار آب شرب در دستور کار قرار گیرد.

وی با بیان اینکه میزان مصرف آب جامعه عشایری در مقایسه با مصارف شهری بسیار اندک است، افزود: پراکندگی جمعیت نباید موجب محرومیت عشایر از دسترسی به آب شرب پایدار شود.

میرزاوند همچنین با اشاره به نقش عشایر در مدیریت مراتع گفت: خروج دام و عشایر از مراتع می‌تواند به انباشت علوفه خشک و افزایش خطر آتش‌سوزی منجر شود و بازگشت برخی مراتع آسیب‌دیده به شرایط اولیه نیز سال‌ها زمان می‌برد.

وی حضور مدیریت‌شده عشایر در مراتع را در کاهش فرسایش خاک و رسوب‌گذاری در سدها مؤثر دانست و بر برداشت پایدار گیاهان دارویی با مشارکت جوامع بومی تأکید کرد.

ساماندهی سکونتگاه‌های عشایری بر پایه اطلاعات دقیق مکانی

رئیس سازمان امور عشایر ایران آذربایجان شرقی را یکی از استان‌های پایلوت در برنامه ساماندهی و برنامه‌ریزی مکان‌محور سکونتگاه‌های ییلاقی و قشلاقی عشایری عنوان کرد و گفت: این برنامه به معنای روستانشین کردن عشایر نیست.

میرزاوند افزود: دامداری بخش جدایی‌ناپذیر اقتصاد خانوار عشایری است و در طراحی و ساماندهی سکونتگاه‌ها باید همزمان محل سکونت، نگهداری دام، فعالیت‌های تولیدی، خدمات و ظرفیت‌های گردشگری مورد توجه قرار گیرد.

وی نبود اطلاعات مکانی دقیق را یکی از موانع برنامه‌ریزی برای ارائه خدمات به جامعه عشایری دانست و گفت: ممکن است یک روستای ۲۰ خانواری از زیرساخت‌های ارتباطی برخوردار شود، اما جامعه‌ای با صدها خانوار عشایری به دلیل پراکندگی جغرافیایی از این خدمات بی‌بهره بماند.

میرزاوند از برنامه‌ریزی برای تمام‌شماری جامعه عشایری خبر داد و گفت: اطلاعات جمعیتی، محل استقرار، مسیرهای کوچ، منابع آب و سایر مشخصات جامعه عشایری باید با همکاری فرمانداران و دستگاه‌های مسئول به‌روزرسانی شود تا برنامه‌ریزی‌ها بر پایه اطلاعات دقیق و مطالعات میدانی انجام گیرد.

وی در پایان نقش عشایر در امنیت غذایی کشور را مورد توجه قرار داد و گفت: حمایت از عشایر تنها حمایت از یک شیوه زندگی نیست، بلکه حمایت از تولید داخلی، امنیت غذایی، حفاظت از منابع طبیعی و افزایش تاب‌آوری کشور است.

کاهش جمعیت عشایری زنگ خطر است

بهرام سرمست، استاندار آذربایجان شرقی، با تأکید بر جایگاه تولیدی جامعه عشایری گفت: کاهش جمعیت عشایری زنگ خطری است که ضرورت بازنگری و آسیب‌شناسی سیاست‌های مرتبط با حفظ و پایداری این جامعه را نشان می‌دهد.

وی افزود: سبک زندگی عشایری علاوه بر نقش آن در تولید و اقتصاد، دارای ارزش‌های فرهنگی و اجتماعی است و باید از فرهنگ و هویت اصیل عشایری صیانت شود.

استاندار آذربایجان شرقی همچنین بر پیگیری مشکلات عشایر در حوزه آب، راه، گاز، ارتباطات، بهداشت و درمان و تسهیلات و پاسخگویی دستگاه‌های مسئول تأکید کرد.

ضرورت آسیب شناسی علت کاهش جمعیت عشایری 

بهنام رضوانی، نماینده مردم اهر، هوراند و خداآفرین در مجلس شورای اسلامی نیز با اشاره به کاهش جمعیت عشایری این منطقه از حدود ۷۰ هزار نفر به ۵۵ هزار نفر طی سه سال گذشته، خواستار بررسی دقیق عوامل مؤثر بر این روند شد.

وی با اشاره به تفاوت شرایط زندگی عشایر با سایر جوامع تولیدی، بر توجه به این تفاوت‌ها در نحوه ارائه تسهیلات و خدمات و تقویت زیرساخت‌های مناطق عشایری تأکید کرد.

شورای عشایری آذربایجان شرقی با حضور جهانبخش میرزاوند، رئیس سازمان امور عشایر ایران، بهرام سرمست، استاندار آذربایجان شرقی، بهنام رضوانی، نماینده مردم کلیبر، خداآفرین و هوراند در مجلس شورای اسلامی و جمعی از مدیران و مسئولان استانی برگزار شد.